Nadat ik 'Les bienveillantes' van Jonathan Littell gelezen had, wilde ik meer lezen over wat er tijdens de laatste weken van WO II gebeurd is in Berlijn. Heb dus het aanbevelenswaardige 'Berlijn. De ondergang 1945' van Antony Beevor net uit. Je vermoedt wel dat er erge dingen gebeurd zijn toen, maar het was blijkbaar allemaal nog erger dan ik zou vermoed hebben. Burgers die geen nutteloos verzet wilden plegen, werden niet alleen door die Russen mishandeld of vermoord, maar ook door overijverige nazi's.
Een prachtige passage in het boek vind ik dit:
"Op 12 maart werd generaal von Saucken ontboden op de rijkskanselarij voor instructies over zijn nieuwe commando. De voormalige cavalerist kwam het vertrek binnen met een monocle en om zijn hals het ridderkruis met zwaarden en eikenloof. De slanke, elegante von Saucken was een ultra-conservatief met onverholen minachting voor de 'braune Bande', de nazi's. Hitler vroeg Guderian een schets te geven van de situatie in Danzig. Toen dat gebeurd was, zei Hitler dat von Saucken zijn bevelen zou krijgen van Gauleiter Albert Förster. 'Ik ben niet van plan', antwoordde hij, 'me onder het gezag van een Gauleiter te stellen'. Met die woorden sprak hij niet alleen Hitler botweg tegen, hij had ook verzuimd hem aan te spreken met 'Mein Führer'. (...) Maar de omstaanders waren nog meer verrast toen Hitler dit slikte. 'Goed, von Saucken', antwoordde hij zwakjes. 'Dan houd jij het bevel zelf'."
Wikipedia spreekt van een drieledige belediging van Hitler: "When he was ordered to take command of the Second Army on 12 March 1945, he came to Hitler's headquarters with his left hand resting casually on his cavalry sabre, his monocle in his eye, . . . [and then] saluted and gave a slight bow. This was three 'outrages' at once. He had not given the Nazi salute with raised arm and the words 'Heil Hitler', as had been regulation since 20 July 1944, he had not surrendered his weapon on entering....and had kept his monocle in his eye when saluting Hitler."
