DOOR YVO VAN REGTEREN ALTENA
Het ministerie van Financien heeft oog gekregen voor de noden van het volk en komt - zij het zo'n twintig jaar te laat met een kledingcode waarbij witte sokken, dasspelden en opgerolde mouwen worden geweerd.
Op het ministerie van Financien is men er eindelijk van doordrongen dat de combinatie witte sok en donker mannenpak strijdig is met de basisregels van de esthetiek. Een medewerker van het Bureau Kabinet en Protocol heeft in het personeelsblad Wij van Financien de aanval geopend op het dragen van witte sokken, dasspelden en een jasje met opgestroopte mouwen. Het is een eerste schrede naar een visueel aantrekkelijker wereld, al zullen de belerende voorschriften waarschijnlijk smoren in gemor.
Het is opmerkelijk dat het decreet tegen het gebruik van de witte sok is ontstaan bij Financien. Een departement dat er qua kleding wat beter voorstaat dan Milieu of Sociale Zaken. Daar spelen zich dagelijks oer-Hollandse drama's af en floreren auberginekleurige jasjes en pillende truien. Staatssecretaris van Sociale Zaken Rutte gaat dasloos door het leven en pronkt met rafelige T-shirtjes onder een button-down hemd en minister De Geus van datzelfde departement werd eens teruggefloten toen hij zonder jasje in debat wilde gaan.
Financien is zich steeds meer gaan kleden volgens de onuitgesproken codes van de haute finance: donkere pakken, lichtblauwe hemden en braaf gepoetste schoenen. Toch heeft minister Zalm de weg naar de Londense kleermakersstraat Savile Row nog niet gevonden. Bij zijn aantreden in 1994 in het eerste kabinet-Kok werden hij en staatssecretaris Vermeend de 'Smarties' genoemd vanwege hun voorkeur voor groene en rode jasjes. Daar zijn zij kennelijk afdoende mee geplaagd, want van dergelijke textiele wantoestanden is niet veel meer over.
Ondanks het correcte imago bij Financien blijkt de witte sok zich nog steeds te manifesteren, evenals een onzalig accessoire als de dasspeld. Velen vinden de ophef rond de witte sok triviaal en hebben geen oog voor de gevoelens van Oscar Wilde. Die stelde eens: "Socks play an incredibly important role in a mans life." Ook stijlbijbels als Dressing The Man en The Gentleman wijden tientallen pagina's aan de sok, maar van een witte variant geen spoor. Het blijft de dracht van badmeesters en ziekenbroeders en ook voetballer Willem van Hanegem en politiek visionair Tedje van Es van de Tegenpartij voelden zich erin thuis. Menigeen zal na alle ophef zijn mandje witte sokken gaan ruimen. Het zal een troostende gedachte zijn dat vrouwen de witte sok ervaren als een knalharde passion killer.
Bijna evenaart de witte sok de publicitaire impact van de das afwerpende prins Claus. Zijn verzetsdaad tegen dit rudimentaire bourgeois accessoire heeft in tegenstelling tot de opstand tegen de witte sok ook iets jammerlijks. Neem de jaarlijkse internationale verkiezingen van 'The Best Dressed Men'. Het zijn vrijwel allemaal Italianen en Britten die in het dragen van een das de essentie van hun bestaan lijken te vinden. Voor hen is een man zonder das als een pauw zonder veren. Met de witte sok staan de zaken er anders voor. Ruim een decennium geleden al typeerde Freddy Heineken in deze krant de leden van zijn op 2.500 meter hoogte gelegen Corviglia Ski Club in Sankt Moritz met de woorden: "Mannen met witte sokken kom je hier niet tegen."
Het tumult rond het verbod op witte voeten bij Financien is zelfs The Financial Times niet ontgaan. Onder de kop 'Dutch Colours' schreef de krant deze week: "Het Nederlandse ministerie van Financien bevestigde gisteren dat van de medewerkers wordt verwacht dat zij donkerblauwe of grijze pakken dragen, terwijl witte sokken de grenzen van fatsoenlijk kleedgedrag overschrijden." Jaren geleden liet diezelfde krant zich al eens uit over het Nederlandse kleedgedrag: "Amsterdam is the capital of casual clothes (..) a perfect destination if you want to escape from fashion."
Werkelijke hoon zal ons pas ten deel vallen als de Britse zakenkrant het stilistisch dieptepunt in het vizier krijgt van de Hollander die een witte sok combineert met een sandaal. Die aanblik weet de tragiek van de witte sok onder het mannenpak ruimschoots te overtroeven.
NRC Handelsblad
January 16, 2004
